İçeriğe geç
Katusta

Parçalar

En Çok Kırılan Plastik Oto Parçaları: Neden Kırılır?

7 dk okuma

123456KAPI İÇİTORPİDOTAVANAYNATAMPONBAGAJ

Kısaca

  • Sık kırılanlar ince kesitli, esneyerek çalışan küçük plastiklerdir: döşeme klipsi, havalandırma kanatçığı, mandal, güneşlik klipsi. Sıralı bir kırılma istatistiği yoktur.
  • Kırılmanın başlıca dört nedeni vardır: ısı, güneş ışığı (UV), yorulma ve sökme-takma.
  • Bu parçaların çoğu 3D baskıya uygundur; cam krikosu klipsi ve küçük dişliler yalnızca denenmiş modelle ve doğru malzemeyle basılmalıdır.
  • Güneş gören parçada ASA, esneyerek takılan ya da aşınan parçada naylon (PA12) kullanılır; PLA araçta kullanılmaz.

Araç yaşlandıkça ilk pes edenler çoğu zaman küçük plastiklerdir: bir sabah kapı döşemesi tıkırdamaya başlar, havalandırma kanatçığı elinizde kalır, güneşlik yerinde durmaz. En çok kırılan plastik oto parçaları markadan markaya değişse de aynı birkaç türde toplanır. Bu yazı o parçaları bölge bölge sayıyor, neden kırıldıklarını açıklıyor ve hangisinin 3D baskıyla, hangi malzemeyle yenilenebileceğini söylüyor.

Baştan bir not: hangi parçanın ne sıklıkta kırıldığını sıralayan güvenilir bir istatistik bilmiyoruz. Buradaki liste sayıya değil, onarım ve 3D baskı kaynaklarında tekrar tekrar adı geçen parça türlerine dayanıyor.

Plastik parçalar neden kırılır?

Kırılan parça çoğu zaman “kalitesiz” olduğu için değil, yıllarca aynı dört etkiye maruz kaldığı için kırılır.

  • Isı. Güneşte park etmiş bir aracın içi çok ısınır, gece soğur. Plastik her seferinde genleşip büzülür; yıllar içinde ısının etkisiyle yaşlanır, esnekliğini yitirir ve gevrekleşir.
  • Güneş ışığı (UV). Morötesi ışınlar plastiğin yüzeyini bozar: renk solar, yüzey matlaşır ve çatlamaya yatkın hâle gelir. Cam önündeki ve aracın dışındaki parçalar en çok bundan etkilenir.
  • Yorulma. Tırnak ve mandal her kullanımda biraz esner. Bir ataşı defalarca büküp koparmak gibi, küçük esnemeler birikir ve parça bir gün kökünden kırılır.
  • Sökme ve takma. Döşeme klipsleri sık sökülmek için değil, takılıp yerinde kalmak için tasarlanır. Tamir için döşeme söküldüğünde, hele soğuk havada, bir kısmı kırılır.

Bu yüzden en çok kırılanlar, bu etkilerin birkaçını birden yaşayan parçalardır: ince kesitli, esneyerek çalışan, sıcak ya da güneşli bir yerde duran küçük plastikler.

En çok kırılan plastik oto parçaları: bölge bölge

Kapı içi

Kapı döşemesini sacdan ayırmanın her seferi birkaç klipse mal olur: hoparlör değişimi, cam tamiri, kilit arızası… Döşeme klipsleri deliğe esneyerek girer; yaşlandıkça esneyemez, başı ya da gövdesi kopar. Belirtisi kapıdan gelen tıkırtı ve kenarından ayrılan döşemedir.

Cam krikosu klipsi, yani camı indirip kaldıran mekanizmada camı kızağa bağlayan küçük plastik parça, başka bir hikâyedir: sürekli yük altında çalışır ve aşınır. Kırıldığında cam eğri iner, takılır ya da kapının içine düşer. Yetkili serviste çoğu zaman tek başına satılmaz; önerilen mekanizmanın tamamıdır. Bazı modeller için yan sanayide tamir takımı bulunur; önce ona bakın.

Torpido ve konsol

Havalandırma kanatçıkları incedir ve araç içinin en sıcak bölgesinde durur. Genellikle kanatçığı çeviren küçük tırnak ya da kanatçıkları birbirine bağlayan ince çubuk kırılır; ızgara artık yön tutmaz.

Torpido gözü ve bardaklık mandalları yorulmanın tipik örneğidir: her açıp kapatışta aynı küçük dil esner. Mandal ya da menteşe koptuğunda kapak ya açık kalır ya da hiç açılmaz. Düğme kapakları ve kolçak kilitleri de aynı gruba girer.

Tavan ve cam çevresi

Güneşlik klipsi, güneşliğin serbest ucunu tutan küçük kancadır. Her indirip kaldırışta esner ve ön camın hemen dibinde, güneşin altında yaşlanır. Kırıldığında güneşlik sarkar; görüşü kapatabileceği için ertelenmemesi gereken küçük tamirlerdendir.

Dış parçalar ve küçük mekanizmalar

Dışarıdaki plastikler güneşin, yıkamanın ve küçük darbelerin hedefidir. Ayna kapağı dar sokakta ilk temas eden parçadır. Tampondaki çeki kancası kapağı tırnaklarıyla tutunur; tırnaklar kırılınca kapak yolda düşer ve kaybolur. Bu parçaların modelleri dış trim kategorisinde toplanır.

Elektrikle katlanan aynaların ve benzeri küçük mekanizmaların içindeki plastik dişliler ise zamanla diş sıyırır: motorun sesi gelir ama ayna kıpırdamaz. Dişli küçüktür; önerilen çözüm çoğu zaman aynanın ya da mekanizmanın tamamıdır.

Bagaj ve kaput altı

Pandizotu (bagaj örtüsünü) taşıyan pimlere ve onu bagaj kapağına bağlayan askının uç parçalarına her bagaj açılışında yük biner; zamanla koparlar. Bagaj kabinin en serin bölgesi olduğu için bu parçalar malzeme konusunda en az nazlı olanlardır.

Kaput altında durum tersidir. Kaput dayama çubuğunu yerinde tutan klips ve benzeri tutucular sürekli yüksek ısıda çalışır, sertleşir ve bir gün çubuğu bırakır. Burada basılacak parça ısıya dayanıklı malzeme ister.

Hangisi 3D baskıya uygun, hangi malzemeyle?

Bu parçaların çoğu 3D baskı için iyi adaydır: küçüktür, plastiktir ve kırıldığında can güvenliğini tehlikeye atmaz. Basılan parça yine de orijinal (OEM) parça değildir. Ama hepsi aynı kolaylıkta değildir; sürekli yük taşıyan ve hassas ölçü isteyen parçalar daha fazla özen ister.

Parçalar ve 3D baskıya uygunlukları
Parça3D baskıÖnerilen malzemeNeden kırılır?
Kapı döşeme klipsiUygunPA12 (Naylon)Sökme-takma, gevrekleşme
Havalandırma kanatçığı ve tırnağıUygunASAIsı, ince kesit
Torpido gözü ve bardaklık mandalıUygunPA12 (Naylon); rijit gövdeli parçada ABSYorulma
Güneşlik klipsiUygunASA; esneyen tırnaklı tipte PA12 (Naylon)Yorulma, güneş
Çeki kancası kapağıUygunASA; araç renginde boya isterTırnak kırılması, darbe
Pandizot pimi ve askı ucuUygunPETG ya da ABSTekrarlanan yük
Cam krikosu klipsiKoşulluPA12 (Naylon); yalnızca araçta denenmiş modelleSürekli yük, aşınma
Ayna ve mekanizma dişlisiKoşulluPA12 (Naylon); ölçü hassasiyeti isterAşınma, diş sıyırma
Kaput altındaki klips ve tutucularKoşulluPA12 (Naylon); yalnızca güvenlik dışı parçalardaSürekli yüksek ısı

Malzeme önerisi geneldir; modelin kendi baskı reçetesi bu tablodan önce gelir.

Tablonun arkasındaki kural basittir: güneş gören parçada ASA, esneyerek takılan ya da aşınan parçada naylon. PLA araç içinde yumuşadığı için bu parçaların hiçbirinde kullanılmaz. Araç için malzeme seçimi parçanın gördüğü ısıya ve güneşe göre yapılır.

Standart bir döşeme klipsi kırıldıysa, 3D baskıdan önce yedek parçacıya sormak daha akıllıcadır: yaygın tipler paketle satılır. 3D baskı, klips araca özel olduğunda ya da artık bulunmadığında anlam kazanır.

Kırılmayı geciktirmek mümkün mü?

Yaşlanmayı durduramazsınız, ama yavaşlatabilirsiniz. Dört küçük alışkanlık işe yarar:

  • Aracı mümkün olduğunca gölgeye park edin. Ön cama güneşlik koymak, torpido çevresinin gördüğü ısıyı ve güneş ışığını azaltır.
  • Döşeme sökerken tornavida yerine plastik sökme aparatı kullanın ve işi soğuk havada yapmayın; soğukta plastik daha gevrektir.
  • Kanatçığı, mandalı ya da kapağı zorlamayın. Takılıyorsa bastırmak yerine nedenine bakın.
  • Kırılan ilk klipsi ertelemeyin. Boşta kalan döşeme titrer ve yükü komşu klipslere bindirir.

Parça kırıldığında ilk yapılacaklar

Hangi yolu seçerseniz seçin, ilk üç adım aynıdır:

  1. Kırık parçayı ve kopan ucunu saklayın. Ölçü almak ve doğru parçayı bulmak için en iyi kaynak odur.
  2. Numarasına bakın. Parçanın arkasında çoğu zaman üreticinin parça numarası kabartılıdır; aramayı kısaltır.
  3. Yerinin fotoğrafını çekin. Parçanın takıldığı yuva ve aracın diğer tarafındaki sağlam eşi, nasıl oturduğunu gösterir.

Sonra parçanın adıyla ya da numarasıyla arayın. Aracınıza uyan bir model varsa indirir, baskı reçetesiyle birlikte bir atölyeye iletirsiniz; yoksa parça talebi açarsınız.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Katusta üzerindeki modeller orijinal (OEM) parça değildir; güvenlik açısından kritik parçalar katalogda yer almaz.

Sık sorulan sorular

Araçta en çok hangi plastik parçalar kırılır?

Genellikle esneyerek çalışan küçük parçalar: kapı döşeme klipsleri, havalandırma kanatçıkları, torpido gözü ve bardaklık mandalları, güneşlik klipsi, cam krikosu klipsi ve tampondaki çeki kancası kapağı. Hangisinin daha sık kırıldığını sıralayan güvenilir bir istatistik yoktur; araca ve kullanıma göre değişir.

Araç içindeki plastikler neden zamanla gevrekleşir?

Güneşte ısınıp gece soğuyan plastik yıllar içinde esnekliğini yitirir. Güneş ışığındaki morötesi ışınlar yüzeyi ayrıca bozar. Buna her kullanımda tekrarlanan esneme eklenince ince tırnaklar ve mandallar kökünden kırılır.

Kırılan klips ya da mandal 3D yazıcıyla basılabilir mi?

Evet; küçük, yük taşımayan ve güvenlikle ilgisi olmayan klips ve mandallar 3D baskının en uygun olduğu parçalardır. Esneyerek takıldıkları için naylon (PA12) tercih edilir. PLA araç içinde yumuşadığı için kullanılmaz.

Cam krikosu klipsi 3D baskıyla yapılır mı?

Yapılabilir, ama dikkat ister. Bu klips sürekli yük altında çalışır; kırılırsa cam kapının içine düşebilir. Bu yüzden yalnızca araçta denenmiş bir modelle, naylon (PA12) gibi aşınmaya dayanıklı bir malzemeyle ve modelin baskı reçetesine uyularak basılmalıdır.

Havalandırma kanatçığı hangi malzemeyle basılmalı?

Havalandırma ızgarası çoğu araçta torpidonun üst bölümünde, güneş alan bir yerde durur; bu yüzden ısıya ve güneş ışığına dayanıklı ASA önerilir. PLA ve PETG bu bölgede yumuşayıp şekil değiştirebilir.

İlgili yazılar

  • 18,024,51234ÇAM AĞACIİTMELİ PERÇİNPANEL KLİPSİKABLO KLİPSİSAC KESİTİ · YAN GÖRÜNÜŞ

    Parçalar7 dk okuma

    Oto Klips Çeşitleri: Kapı Döşeme Klipsi ve 3D Baskı

    Oto klips çeşitleri nelerdir? Çam ağacı, itmeli perçin ve panel klipsini tanıma, ölçme, 3D baskıda malzeme ve yön seçimi; hazır klips almak ne zaman doğru?

  • KIRIK PARÇA1YETKİLİ SERVİS2YAN SANAYİ3ÇIKMA4TAMİR53D BASKI

    Rehber7 dk okuma

    Plastik Araç Parçası Kırıldı: Hangi Yol Mantıklı?

    Plastik araç parçası kırıldığında yetkili servis, yan sanayi, çıkma, yapıştırarak tamir ve 3D baskı seçeneklerini artı ve eksileriyle karşılaştırın.

  • 1234MOTOR BÖLMESİKABİNDIŞ TRİM

    Malzeme & Teknoloji8 dk okuma

    Araç İçi 3D Baskı Malzemesi: PLA, PETG, ABS, ASA, Naylon

    Araç içi 3D baskı malzemesi nasıl seçilir? Torpido, kapı içi, motor bölmesi ve dış trim için PLA, PETG, ABS, ASA ve naylonun ısı ve UV dayanımı.